Viêm ruột hoại tử (Necrotic Enteritis - NE) là một bệnh truyền nhiễm phổ biến và gây thiệt hại kinh tế lớn trong chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là gà thịt.
Nguyên nhân gây bệnh
Tác nhân chính: Vi khuẩn Clostridium perfringens (thường là Type A và Type C), đây là một loại vi khuẩn Gram dương, yếm khí, luôn có sẵn trong đường ruột của gia cầm.
Yếu tố mở đường (cơ hội) quan trọng:
Bệnh Cầu trùng (Coccidiosis): Đây là yếu tố hàng đầu làm tổn thương niêm mạc ruột, tạo điều kiện cho C. perfringens sinh sôi và tiết độc tố (như NetB toxin, độc tố $\alpha$).
Thức ăn:
Thay đổi khẩu phần đột ngột, thức ăn kém chất lượng, bị nấm mốc.
Khẩu phần có hàm lượng đạm (protein) cao, đặc biệt là đạm khó tiêu (như bột cá), hoặc nhiều ngũ cốc có Non-starch Polysaccharides (như lúa mì, lúa mạch).
Quản lý: Chuồng trại ẩm ướt, mật độ nuôi cao, stress do nhiệt độ, hoặc ghép đàn.
Triệu chứng và Bệnh tích
Bệnh thường xảy ra ở gia cầm từ 2-8 tuần tuổi với hai thể:
1. Thể cấp tính (Gia tăng tỷ lệ chết đột ngột)
Triệu chứng:
Gà bị giảm ăn, chậm chạp, xù lông, ủ rũ.
Tiêu chảy phân sáp, phân lỏng có màu sẫm đen, đôi khi lẫn máu và dịch nhầy (dễ nhầm với Cầu trùng).
Gà thường nằm sấp, sã cánh, không thể đứng dậy.
Tỷ lệ chết tăng cao đột ngột (có thể từ 5% đến 25% hoặc hơn).
Bệnh tích (Khi mổ khám):
Ruột non (đặc biệt là không tràng và hồi tràng) căng phồng, thành ruột mỏng, chứa đầy hơi và chất lỏng màu nâu xám, có mùi thối.
Niêm mạc ruột bị viêm, hoại tử nặng, tạo thành các vết loét hoặc đám loét phủ một lớp màng giả màu vàng ngà (như màng bám).
Gan sưng to, xung huyết, có thể có các điểm hoại tử lấm tấm màu vàng nhạt.
2. Thể mãn tính (Phân cấp)
Triệu chứng: Triệu chứng không rõ ràng, gà còi cọc, chậm lớn, tiêu tốn thức ăn tăng, giảm năng suất.
