Giới thiệu
Ước tính phân nửa số gia cầm nuôi trên toàn thế giới phải chịu hậu quả của stress nhiệt trong thời kỳ mùa hè. Dấu hiệu có thể nhìn thấy đầu tiên là sự gia tăng tỷ lệ nước uống trên thức ăn, tuy nhiên nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng điều kiện quá nóng có ảnh hưởng đến cấu trúc ruột và tính thấm của nó.
Bài tóm tắt lược dịch trong tạp chí allaboutfeed.net do Jennifer Maurin biên soạn (4/2019) với tiêu đề “Reducing the impact of summer on birds” viết về stress nhiệt trong chăn nuôi gia cầm gây thiệt hại năng suất gia cầm cho người sản xuất và giải pháp kết hợp sử dụng các chất chiết thực vật tự nhiên sẵn có để cải thiện sức khỏe và năng suất gia cầm thông qua thức ăn hay nước uống để làm giảm stress nhiệt môi trường mà nó gây bất lợi trong chăn nuôi. Những vùng chăn nuôi có mùa hè nóng nực như Việt Nam người chăn nuôi có thể xem đây là những tham khảo hữu ích trong việc quản lý chăn nuôi gia cầm ở trang trại. Bài lược dịch tóm tắt được trình bày trong các phần dưới đây.
Stress nhiệt và ảnh hưởng của nó
Giảm tiêu thụ thức ăn và giảm tính toàn vẹn của ruột và chức năng dẫn đến việc giảm năng lượng ăn vào, vật nuôi khó chịu và các chỉ tiêu năng suất giảm liên quan đến các tháng mùa hè. Hệ thống kiểm soát nhiệt độ chuồng trại hiệu quả là bước cơ bản để quản lý vấn đề này nhưng nó có thể dễ bị ảnh hưởng trong trường hợp có những thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc quá mức. Do đó, việc quản lý nhiệt độ có thể được hỗ trợ tích cực bằng các chiến lược nuôi dưỡng với dinh dưỡng phù hợp theo tự nhiên.
Hiện tượng ‘ruột rò rỉ’
Nhiệt được tạo ra bởi sự trao đổi chất của cơ thể, bao gồm duy trì, tăng trưởng và sản xuất trứng. Những gia cầm trở nên ‘bị stress nhiệt’ khi chúng gặp khó khăn trong việc đạt được sự cân bằng giữa sinh và mất nhiệt cơ thể. Điều này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và tất cả các loại gia cầm. Gia cầm có ba cách để kiểm soát sự mất nhiệt của chúng để chịu đựng trong ‘vùng trung hòa nhiệt’.
Một trong những phương pháp này bao gồm sự chuyển hướng tự nhiên của dòng máu từ nội tạng ra bề mặt bên ngoài của chúng (cánh, da, v.v.) để tăng tốc độ trao đổi nhiệt với môi trường xung quanh và do đó làm giảm thân nhiệt. Việc thiếu liên kết tưới máu đường tiêu hóa liên tục dẫn đến sự suy yếu niêm mạc ruột, liên quan đến tính thấm của màng ruột và không có khả năng tiết ra các enzyme tiêu hóa. Hiện tượng này đã được chứng minh rõ ràng, được quy là ‘ruột bị rò rỉ’.
Các thành phần tự nhiên có sẵn để làm giảm stress nhiệt
Dựa trên các giải thích khoa học về ruột bị rò rỉ, nhà sản xuất phụ gia của Thụy Sĩ, gần đây đã đánh giá hiệu quả của một trong những sản phẩm hàng đầu của nó, được biết đến là một chất bảo vệ ruột có hiệu lực. Sản phẩm Xtract 6930 được biết đến với tác dụng tích cực đa chức năng đối với sự tiết dịch tiêu hóa, giảm viêm và đặc tính kháng oxy hóa. Do đó, nó đã được thử nghiệm trong một thử nghiệm kiểm soát stress nhiệt tại trường đại học Harper Adams ở Anh.
Những gà trống thịt Ross được nuôi từ khi nở cho đến 20 ngày tuổi trong một quây trên sàn thông thường và dưới nhiệt độ khuyến cáo bình thường. Vào ngày 21, nhiệt độ đã tăng từ 21°C lên 35°C, mô phỏng stress nhiệt môi trường trầm trọng, điều này tiếp diễn cho đến khi thử nghiệm kết thúc vào ngày 35. Ảnh hưởng của 100 g/t thức ăn của Xtract (nhóm nóng XT) được đánh giá so với nhóm đối chứng âm (nhóm bình thường) và đối chứng dương bị stress nhiệt (nhóm nóng) nhưng không được bổ sung thêm phụ gia. Tất cả vật thử nghiệm được cấp nước uống tự do.
Hứa hẹn về những chất chiết thực vật tiêu chuẩn
Việc nghiên cứu stress nhiệt (từ 21°C đến 35°C) có ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến các nhóm bị xử lý, chỉ cho thấy giá trị của mô hình được sử dụng. Như được mong đợi, lượng ăn vào giảm khi gà được nuôi trong điều kiện stress nhiệt. Quá trình giảm thấp ăn vào trung bình hàng ngày là khoảng 40% (Hình 1) được theo dõi từ ngày 21 đến ngày 35. Việc bổ sung sản phẩm này không có ảnh hưởng đáng kể đến lượng ăn vào hàng ngày, đúng như được thấy trong điều kiện nuôi bình thường.
Tuy nhiên, Xtract được bổ sung ở mức 100 g/t có tác động tích cực đáng kể đến tăng thể trọng từ ngày 21 đến ngày 35, tăng 38% (Hình 2). Kết quả này không phải là hệ quả của việc ăn vào nhiều hơn, cho thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ ruột, do đó gà có thể đồng hóa hiệu quả hơn lượng chất dinh dưỡng được tiêu hóa giảm. Giải pháp này có khả năng bảo vệ biểu mô ruột và làm giảm tính thấm của nó.
Việc bảo vệ ruột tối ưu kết hợp với tăng tiết dịch tiêu hóa (cũng được quan sát trong điều kiện bình thường) trực tiếp dẫn đến việc hạn chế những mất mát năng suất. Những gia cầm bị stress nhiệt được bảo vệ bởi thêm phụ gia có thể đạt được mức FCR bình thường hơn (2,61 so với 3,29, giảm 18%) trong giai đoạn stress này (Hình 3). Trong thử nghiệm cụ thể này, sự phối hợp giữa ba thành phần để lộ kết quả tốt hơn so với chỉ có các thành phần riêng lẻ, chỉ cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý các cách thức tác động.
Giảm thiểu tác động kinh tế
Do các đặc tính lành mạnh tự nhiên của các chất bảo vệ, một số thành phần tìm thấy trong tự nhiên từ thực vật và các đồ gia vị có thể bảo vệ vật nuôi khỏi stress nhiệt và giúp các nhà nhân giống giảm thiểu tác động kinh tế của các điều kiện khắc nghiệt như vậy. Chiến lược được sử dụng trong gà thịt của công ty Thụy Sĩ là mở rộng những trải nghiệm tích cực tương tự ở vật nhai lại bằng cách sử dụng các kết hợp chiết xuất thực vật khác. Xtract 6930 có thể được bổ sung cho gia cầm qua thức ăn nhưng cũng khả dụng dưới dạng hòa tan dùng ngay được để được tiêu thụ linh hoạt qua nước uống.
PGS Bùi Xuân Mến, Trung tâm RD Vemedim.
Tài liệu tham khảo
Maurin J. (2019) Reducing the impact of summer on birds.
