Giới thiệu
Một giải pháp enzyme chung mới cải thiện được khả năng tiêu hóa thức ăn, cho phép giảm đáng kể các mức dinh dưỡng của khẩu phần và làm tăng tích lũy chất dinh dưỡng. Vì vậy, gà thịt cần ít chất dinh dưỡng trong thức ăn và ít nguồn nguyên liệu tự nhiên hơn; giảm bài thải chất dinh dưỡng và tính bền vững trong ngành sản xuất gia cầm được cải thiện.
Bài tóm tắt lược dịch trong tạp chí poultryworld.net do Marcio Ceccantini và Sofia Zenagui biên soạn (12/2018) với tiêu đề “Multi-enzyme solutions for sustainable poultry”, viết về sự kết hợp đa enzyme carbohydrase và phytase có tác dụng làm tăng khả năng tiêu hóa và hấp thu chất dinh dưỡng trong thức ăn ở gà thịt. Điều này sẽ làm tăng hiệu quả chăn nuôi và giảm được khối chất dinh dưỡng và thức ăn đầu vào, cũng như giảm được sự bài tiết chất thải ra môi trường, góp phần vào chuỗi sản xuất thực phẩm bền vững. Các phần chủ yếu của nội dung tóm tắt được thể hiện ở các phần dưới đây.
Thức ăn và khả năng tiêu hóa ở gia cầm
Khẩu phần cho gà thịt và các vật nuôi khác chứa một lượng đáng kể các tiểu phần không tiêu hóa. Trên thực tế, có 20 đến 25% chất hữu cơ không khả dụng cho sự hấp thụ ở gà thịt. Vì điều này nên một số enzyme đã được phát triển để cải thiện khả năng tiêu hóa thức ăn trong 3 thập kỷ qua. Điều này cũng mở ra những lựa chọn sử dụng các nguyên liệu thô khác nhau, để giảm chi phí thức ăn và tận dụng các thành phần thức ăn thay thế của địa phương. Sử dụng đồng thời các loại enzyme khác nhau là một thách thức chủ yếu do thiếu dữ liệu kỹ thuật về cách kết hợp tối ưu các enzyme, dẫn đến việc đánh giá thấp giải pháp này. Sử dụng giải pháp enzyme chung chứa liều cao phytase và phức hợp các carbohydrase có khả năng làm giảm đáng kể khối carbon sản xuất gia cầm đến nguồn tài nguyên trái đất.
Tại sao kết hợp đa carbohydrase với phytase?
Khả năng hiệu quả về giải pháp đa enzyme để cải thiện khả năng tiêu hóa thức ăn chung được gọi là hiệu ứng enzyme thức ăn feedase. Bằng cách giảm phần thức ăn không tiêu hóa, cũng như các yếu tố kháng dưỡng và nhiều chất dinh dưỡng được giải thoát. Trong khi cách thức hoạt động và cơ chất của phytase và carbohydrase là khác nhau, hiệu quả của chúng đến khả năng tiêu hóa thức ăn và năng suất sẽ được bổ sung. Các cơ chế thu nạp chất dinh dưỡng theo các polysaccharide không tinh bột và phytate không như nhau, vì vậy khi phân giải cả hai, sự giải thoát chất dinh dưỡng sẽ cao hơn. Về hiệu quả chi phí, việc sử dụng cả hai loại enzyme thì chỉ cần làm lại công thức thích hợp. Phương pháp enzyme thức ăn feedase nhằm mục đích xem xét các enzyme khác nhau như một giải pháp enzyme chung và xác định một ma trận dinh dưỡng duy nhất cho nó, thay vì tích lũy các giá trị ma trận riêng lẻ của từng enzyme.
Khả năng tác động hơn nữa của feedase
Bằng cách giảm phytate trong khẩu phần có bổ sung phytase, tính khả dụng của các acid amin và khoáng chất (chủ yếu là phospho và canxi) được cải thiện, đồng thời giảm được chi phí các nguồn khoáng, giảm ô nhiễm có liên đới từ lượng phospho hữu cơ của phân và để lại nhiều không gian hơn cho chất liệu thô thực vật. Bằng cách tăng mức bao hàm tiêu chuẩn của phytase (liều cao), phytate và các sản phẩm phân hủy của nó, nhanh chóng được phân giải hơn nữa. Liều cao phytase rất có ích để nhanh chóng phân giải phytate và kiềm chế các phức hợp khó tiêu mới. Các ảnh hưởng kháng dưỡng bị giảm và hiệu suất được cải thiện hơn.
Cùng lúc, bằng việc phá vỡ vách tế bào thực vật, các carbohydrate giải phóng nhiều chất dinh dưỡng hơn. Bằng cách giảm độ nhớt của chất tiêu hóa, các enzyme carbohydrase giúp giảm khó khăn về tiêu hóa liên quan đến việc cho ăn chủ yếu dựa vào khẩu phần lúa mạch và mì. Ngoài ra, các polysaccharide ngắn, đến từ hoạt động của các carbohydrase trên các hợp chất xơ, có tác dụng prebiotic giúp cho hệ vi khuẩn có lợi. Các nhóm enzyme này có tác dụng riêng biệt nhưng có những ảnh hưởng bổ sung nhau - một loại, bất kể liều lượng nào, không thể thay thế hiệu lực của sự kết hợp. Cả hai loại enzyme đều phân giải các phần khó tiêu trong khẩu phần - do vậy chúng làm tăng tính khả dụng của năng lượng và giá trị dinh dưỡng của thức ăn. Để tận dụng tối đa lợi thế điều này, các enzyme cần có đủ ‘chỗ’ trong khẩu phần. Để tối đa hóa lợi ích kinh tế, cần giảm các chỉ tiêu kỹ thuật về năng lượng trao đổi (ME), acid amin tiêu hóa (dAA), phospho hữu dụng, (avP), canxi (Ca) và natri (Na).
Bằng chứng về hiệu quả của enzyme thức ăn feedase
Một thử nghiệm trên lô gà thịt được thực hiện tại Zootests của Pháp để đánh giá hiệu quả của dung dịch enzyme chung có chứa phức hợp của một số carbohydrase (xylanase, glucanase và arabinofuranosidase) và phytase liều cao (1.000 ftu). Công thức của khẩu phần thử nghiệm có các chỉ tiêu kỹ thuật thấp hơn so với đối chứng dương (Bảng 1). ME được giảm thấp 3, 4 hoặc 5% và dAA xuống 3, 4, 5 hoặc 6%, trong ba nghiệm thức khác nhau, cùng với việc giảm cố định 0,174% avP và 0,177% Ca. Ba nhóm này được so sánh với có hoặc không có phức hợp đa carbohydrase-phytase (MCPC). Một đối chứng dương được nuôi song song. Tất cả các nghiệm thức sử dụng khẩu phần dựa vào bắp, lúa mì và đậu nành. Năng suất sinh trưởng, đặc điểm thân thịt và khoáng hóa đã được đo lường và kết quả cũng đã được thống kê để so sánh.
Bảng 1: Khẩu phần đối chứng âm của thử nghiệm thực hiện tại Zootests ở Pháp (2017)
Giảm, % với ĐC+ Giảm, % với ĐC+ Giảm, % đvị với ĐC+ Giảm, % đvị với ĐC+
ME Dig. AA AvP Ca
NC1 3 3 0,174 0,157
NC2 4 4,5 0,174 0,157
NC3 5 6 0,174 0,157
Việc giảm ME, dAA, avP và Ca trong khẩu phần làm giảm đáng kể mức tăng trọng và tăng FCR (P <0,001) tương tự cho ba khẩu phần đối chứng âm; không ảnh hưởng đến lượng ăn vào. Ở ngày tuổi 42, các chỉ tiêu năng suất được hồi phục về mức của nghiệm thức đối chứng dương bằng việc cộng thêm enzyme thức ăn feedase – bất kể về thay đổi công thức khẩu phần. Các khẩu phần có đặc điểm kỹ thuật thấp hơn (NC1, NC2 và NC3) làm giảm đáng kể về thân thịt, trọng lượng ức và đùi của gà thịt ở 42 ngày tuổi (P <0,001; Hình 1). Việc bao gồm của enzyme thức ăn feedase đã đưa các chỉ tiêu thân thịt về mức của đối chứng dương trong tất cả các trường hợp. Thử nghiệm này đã chứng minh rằng việc bổ sung giải pháp enzyme chung này vào khẩu phần gà thịt cho phép giảm đáng kể chỉ tiêu kỹ thuật, tới 5% ME, 6% dAA, 0,18% avP và 0,16% Ca. Nghiên cứu đã cho thấy sự kết hợp enzyme có thể giúp giảm chi phí thức ăn; trong khi duy trì năng suất gà thịt, sản lượng thân thịt và các đặc tính của xương ống chân.
Giảm dấu vết môi trường
Trong thử nghiệm này, thức ăn được xử lý với các enzyme có dầu nành ít hơn 25 kg, phosphate ít hơn 8 kg và bột khô đậu nành ít hơn 20 kg cho mỗi tấn thức ăn, thay thế bằng 53 kg bắp. Sự thay thế này thể hiện tiết kiệm được gần 1,7 ha đất trồng trọt / mỗi 1.000 tấn thức ăn được sản xuất, do sự khác biệt về năng suất của đậu nành và bắp. Hơn nữa, với 1.000 tấn thức ăn, ít hơn 8 tấn phosphate được tiêu thụ, đây là nguồn nguyên liệu tự nhiên có giới hạn.
Một tác động thứ hai có thể được xem xét dựa vào phân. Việc bổ sung đa carbohydrase có thể làm giảm bài tiết 13% amoniac và việc xử lý feedase so với không có enzyme trong thức ăn, làm giảm bài tiết phospho xuống khoảng 37%.
Việc xem xét rằng phytate và các polysaccharide không tinh bột là những yếu tố kháng dưỡng có liên quan nhất trong thức ăn, làm giảm khả năng tiêu hóa của nó, việc sử dụng phức hợp đa carbohydrase và phytase có thể tiết kiệm chi phí, mà không làm cản trở đến năng suất. Nhưng nó cũng là một cách hiệu quả để cải thiện tính bền vững, bằng cách giảm sự mở rộng trên đất trồng trọt để sản xuất các thành phần thức ăn, giảm được ni-tơ và phospho thải ra trong phân.
PGS Bùi Xuân Mến, Trung tâm RD Vemedim lược dịch và tóm tắt.
Tài liệu tham khảo
Ceccantini M và Zenagui S (2018) Multi-enzyme solutions for sustainable poultry.
