Từ phương thức nuôi dựa chủ yếu vào kinh nghiệm và điều kiện thời tiết, người nuôi tôm tại xã An Lương (tỉnh Gia Lai) đang từng bước chuyển sang nuôi thâm canh, ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường.
CHUYỂN DỊCH TỪ NUÔI TRUYỀN THỐNG SANG ỨNG DỤNG KHOA HỌC KỸ THUẬT
Xã An Lương có lợi thế về quỹ đất ven đầm, ven biển, thuận lợi cho phát triển nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, các mô hình nuôi truyền thống như quảng canh, bán thâm canh, ao đất bộc lộ nhiều hạn chế: phụ thuộc thời tiết, khó kiểm soát môi trường ao nuôi, nguy cơ dịch bệnh cao, năng suất và hiệu quả kinh tế thiếu ổn định, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Trước thực tế đó, người nuôi tôm buộc phải thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ “nuôi theo kinh nghiệm” sang áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
AO LÓT BẠT – GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VÀ KIỂM SOÁT DỊCH BỆNH
Năm 2015, vợ chồng anh Ngô Văn Cường (thôn Xuân Bình Nam) mạnh dạn đầu tư nuôi tôm trong ao lót bạt sau khi bán 4 cây vàng cưới làm vốn. Ao nuôi được lót bạt toàn bộ đáy và bờ, kết hợp hệ thống quạt nước, sục khí đáy và xi-phông, giúp kiểm soát tốt các chỉ tiêu môi trường, hạn chế mầm bệnh.
Ngay vụ nuôi đầu tiên, mô hình này mang lại lợi nhuận hơn 200 triệu đồng. Theo anh Cường, dù chi phí đầu tư ban đầu cao và yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt, nhưng nếu tuân thủ đúng quy trình thì hiệu quả mang lại cao hơn nhiều lần so với nuôi ao đất truyền thống.
Từ thành công này, nhiều hộ dân trên địa bàn đã học hỏi và nhân rộng mô hình. Hiện nay, tại một số thôn như An Xuyên 1, An Xuyên 3…, tỷ lệ hộ nuôi tôm bằng ao lót bạt đạt 100%.
Theo người nuôi, nếu nuôi theo phương thức ao đất truyền thống, lợi nhuận tối đa chỉ khoảng 20 triệu đồng/vụ. Trong khi đó, với ao lót bạt và áp dụng kỹ thuật mới, lợi nhuận có thể đạt trên 200 triệu đồng/vụ trên diện tích khoảng 500 m² khi giá bán thuận lợi.
CHỦ ĐỘNG KHÔI PHỤC SẢN XUẤT SAU THIÊN TAI
Sáng 7-1, ông Trần Quốc Toàn – Trưởng thôn An Xuyên 3 – cho biết, đợt bão lũ và triều cường vừa qua đã gây ngập, cuốn trôi toàn bộ số tôm của gia đình ông cùng hơn 100 hộ nuôi trong thôn. Hiện nay, các hộ đang khẩn trương vệ sinh, cải tạo ao nuôi, lót lại bạt, dự kiến thả giống vụ 1 sau Tết.
Ông Toàn khẳng định, người dân trong thôn tiếp tục duy trì phương thức nuôi ao lót bạt và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.
ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NUÔI TÔM BỀN VỮNG
Theo UBND xã An Lương, năm 2025, tổng diện tích thả nuôi tôm trên địa bàn đạt khoảng 490 ha, trong đó diện tích nuôi thâm canh hơn 230 ha. Địa phương đang khuyến khích người dân chủ động học hỏi, áp dụng tiến bộ KHCN và tăng cường liên kết với các doanh nghiệp nuôi tôm công nghệ cao.
Ông Trần Đình Vương – Phó Chủ tịch UBND xã An Lương – cho biết, xã định hướng phát triển mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh, bán thâm canh, nuôi trong nhà kính; ứng dụng công nghệ sinh học và tự động hóa nhằm kiểm soát dịch bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Một số hộ dân và doanh nghiệp đã áp dụng quy trình nuôi an toàn sinh học, hạn chế hoặc không sử dụng kháng sinh. Năm 2026, xã An Lương đặt mục tiêu mở rộng diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng lên trên 580 ha, phấn đấu đạt sản lượng khoảng 5.000 tấn.
Theo ông Vương, quản lý ao nuôi khoa học giúp giảm chi phí thức ăn, nâng cao ý thức xử lý nước thải, tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học thay thế hóa chất độc hại, qua đó giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao tỷ lệ sống của tôm.
CẦN THÊM HỖ TRỢ ĐỂ NHÂN RỘNG MÔ HÌNH
Bên cạnh những kết quả tích cực, việc ứng dụng kỹ thuật tiên tiến vẫn gặp khó khăn do chi phí đầu tư lớn, hạ tầng vùng nuôi chưa đồng bộ và khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận hộ dân còn hạn chế.
Thời gian tới, xã An Lương kiến nghị các cấp tiếp tục hỗ trợ vốn và tín dụng ưu đãi, tăng cường đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, đầu tư hạ tầng vùng nuôi tập trung, đồng thời khuyến khích liên kết chuỗi giữa người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy ngành nuôi tôm phát triển ổn định, hiệu quả và bền vững.
Ngọc Nga
Nguồn: Báo Gia Lai
