Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần của giá trị sản phẩm. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến giá bán khi thu hoạch. Những con tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc thân đục dễ bị ép giá, dù đạt trọng lượng tiêu chuẩn.
Tôm có màu sắc đẹp thường là tôm khỏe mạnh, ăn tốt, lột xác đều và sinh trưởng trong môi trường ổn định. Ngược lại, màu sắc kém là dấu hiệu cho thấy đàn tôm đang chịu stress hoặc môi trường ao nuôi mất cân bằng.
MÀU SẮC TÔM PHẢN ÁNH ĐIỀU GÌ?
Màu sắc của tôm là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là khả năng hấp thu sắc tố từ thức ăn và cách cơ thể tôm phân bố các sắc tố trong mô.
Ở trạng thái sống, các sắc tố trong cơ thể tôm thường liên kết với protein, khiến thân tôm có màu xanh xám hoặc hơi trong. Khi nấu chín, các liên kết này bị phá vỡ, sắc tố astaxanthin được giải phóng, tạo nên màu cam đỏ đặc trưng – màu sắc được thị trường ưa chuộng.
Tôm có màu đẹp cho thấy khả năng ăn, hấp thu dinh dưỡng và lột xác tốt, đồng thời phản ánh môi trường ao nuôi ổn định. Ngược lại, tôm nhợt nhạt hoặc sậm màu bất thường thường là dấu hiệu của stress, mất cân bằng môi trường hoặc khả năng hấp thu dinh dưỡng kém. Vì vậy, quan sát màu sắc tôm có thể giúp đánh giá nhanh tình trạng đàn nuôi và chất lượng ao.
CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG TRỰC TIẾP ĐẾN MÀU TÔM
Màu nước ao là yếu tố tác động rõ rệt đến sắc tôm. Ao nuôi có màu xanh rêu nhạt hoặc nâu trà thường tạo nền môi trường ổn định, giúp tôm lên màu tự nhiên. Khi nước quá trong hoặc quá đậm, tôm dễ bị stress, dẫn đến thân nhạt hoặc sậm màu.
Ánh sáng và màu nền đáy ao cũng ảnh hưởng đến cách tôm phân bố sắc tố trong cơ thể. Nghiên cứu trên tôm sú cho thấy tôm nuôi trong môi trường tối hoặc đáy ao sẫm màu có xu hướng biểu hiện sắc tố rõ hơn so với tôm sống trong môi trường sáng. Điều này không làm thay đổi tổng lượng sắc tố, nhưng ảnh hưởng đến sự phân tán sắc tố trên bề mặt, từ đó quyết định màu sắc khi thu hoạch và chế biến.
Bên cạnh đó, các chỉ số môi trường nước như pH, oxy hòa tan, độ kiềm và nhiệt độ nếu biến động mạnh sẽ khiến tôm stress, giảm ăn và hấp thu dinh dưỡng kém. Hệ quả là màu tôm xấu, vỏ mờ và thịt không săn chắc.
Đáy ao cũng là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Đáy ao bẩn, tích tụ khí độc làm tôm yếu, chậm lớn và sậm màu. Ngược lại, ao có đáy sạch, ít bùn thải giúp tôm phát triển đồng đều và giữ màu sắc sáng hơn.
ĐIỀU CHỈNH MÔI TRƯỜNG ĐỂ TÔM LÊN MÀU ĐẸP KHI THU HOẠCH
Để tôm đạt màu sắc tốt, người nuôi cần chủ động quản lý môi trường ngay từ đầu vụ. Trước hết là duy trì màu nước ổn định, tránh để ao quá trong hoặc biến động đột ngột. Có thể sử dụng chế phẩm sinh học để cân bằng hệ vi sinh và gây màu nước tự nhiên.
Các chỉ số môi trường nên được duy trì ổn định, trong đó:
- pH từ 7,5 – 8,5
- Oxy hòa tan trên 5 mg/l
- Hạn chế chênh lệch pH ngày – đêm
- Bổ sung khoáng định kỳ giúp vỏ tôm cứng, bóng và hỗ trợ quá trình lột xác.
Về dinh dưỡng, cần đảm bảo khẩu phần ăn đầy đủ khoáng, vitamin và các thành phần hỗ trợ hấp thu sắc tố. Kết hợp men tiêu hóa giúp tôm tận dụng tốt dưỡng chất trong thức ăn, từ đó cải thiện màu sắc và độ săn chắc của thịt.
Đáy ao cần được siphon thường xuyên, hạn chế thức ăn dư thừa và sử dụng vi sinh xử lý bùn để giảm khí độc. Môi trường đáy sạch giúp tôm khỏe mạnh và lên màu tự nhiên hơn.
GIAI ĐOẠN TRƯỚC THU HOẠCH – THỜI ĐIỂM QUYẾT ĐỊNH MÀU SẮC TÔM
Giai đoạn 7–10 ngày trước thu hoạch có vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là thời điểm người nuôi cần:
- Ổn định môi trường ao
- Hạn chế thay nước mạnh
- Bổ sung khoáng nhẹ
- Duy trì màu nước ao ở trạng thái tốt nhất
Việc chăm sóc đúng kỹ thuật trong giai đoạn này giúp tôm đạt màu sắc đẹp, đồng đều, góp phần nâng cao giá trị tôm thương phẩm khi xuất bán.
Hồng Hà
Nguồn: tepbac.com
